W kaplicy św. Jana Pawła II na Jasnej Górze powstają nowe organy w stylu włoskim

W sercu Jasnej Góry słychać dziś nie tylko modlitwę i kroki pielgrzymów. W kaplicy św. Jana Pawła II, urządzonej pięć lat temu, trwa właśnie montaż nowych organów – instrumentu zaprojektowanego w stylistyce włoskiej, ale z detalami wyraźnie nawiązującymi do surowca, z którego zbudowano wnętrze. Prace rozpoczęły się 19.06.2026, a ich finałem ma być instrument dopasowany do miejsca, w którym przechowywany jest m.in. relikwiarz z krwią papieża.

Od projektu do montażu: rok pracy nad instrumentem

Jak podkreśla wykonawca, etap przygotowań nie był krótki. Samo projektowanie i budowa trwały rok, a teraz przyszedł czas na składanie wszystkiego na miejscu. Za realizację odpowiada firma kierowana przez Damiana Kaczmarczyka, który zwraca uwagę na rzemieślniczy charakter przedsięwzięcia.

Wszystkie elementy wykonaliśmy własnoręcznie, nie zamawiamy podzespołów w obcych firmach

Damian Kaczmarczyk, właściciel firmy zajmującej się budową i renowacją organów

To podejście oznacza, że poszczególne części – od konstrukcji po elementy wykończeniowe – powstawały w jednym warsztacie, z myślą o konkretnym miejscu na Jasnej Górze. Montaż w kaplicy ma połączyć walory estetyczne z rozwiązaniami, które podkreślą charakter wnętrza.

Włoska inspiracja i renesansowa szafa organowa

Nowe organy zostały zaplanowane zgodnie z tzw. włoskim stylem, najbardziej czytelnym w prospekcie organowym, czyli ozdobnej, zewnętrznej części instrumentu. To właśnie prospekt ma nadawać całości monumentalny wygląd. Włoskie inspiracje widać też w układzie piszczałek, nad którymi biegnie szeroki, bogato zdobiony gzyms – element spinający kompozycję w zamkniętą całość.

Osobną uwagę zwraca sama szafa organowa, której konstrukcja ma odwoływać się do renesansu. Wykonano ją z drewna jesionowego o bardzo nierównym rysunku słojów, co – według twórcy – ma przyciągać wzrok i ożywiać powierzchnię materiału. Instrument ma więc jednocześnie historyczne odniesienia i bardziej współczesny wyraz.

Piszczałki jak „skorupa żółwia” i nawiązanie do kamienia kaplicy

Ważnym elementem są piszczałki: powstały ze stopu cyny i ołowiu, a następnie zostały wypolerowane. Ich faktura nie jest gładka – przypomina skorupę żółwia. Ten zabieg nie jest przypadkowy: ma korespondować z naturalnymi kamieniami, z których zbudowano kaplicę. Dzięki temu instrument ma wizualnie „wchodzić” w architekturę miejsca, a nie stanowić obcy, oderwany od wnętrza obiekt.

Prace przy jasnogórskich instrumentach to dla wykonawców nie nowość. Damian Włodarczyk współpracuje z Jasną Górą od wielu lat i odpowiadał m.in. za renowację wielkich organów w Bazylice. Nowy projekt w kaplicy św. Jana Pawła II jest kolejnym etapem tej współpracy, tym razem w bardziej kameralnej przestrzeni.

Kaplica św. Jana Pawła II: miejsce pamięci i symboli

Kaplica św. Jana Pawła II mieści się pomiędzy Wieczernikiem a Kaplicą Sakramentu Pokuty i Pojednania. Została urządzona w 2021 r. Jej centrum stanowi relikwiarz z krwią papieża, obok którego umieszczono życiowe motto Jana Pawła II: „Totus Tuus” – „Cały twój, Maryjo”. W przestrzeni kaplicy znajduje się także replika krzyża – pastorału, znaku papieskiej posługi i władzy, który Ojciec Święty ofiarował Jasnej Górze w 1983 r.

Najważniejszym elementem wystroju jest obraz przedstawiający Jana Pawła II w ornacie z logo VI Światowego Dnia Młodzieży, które odbyło się w Częstochowie w 1991 r. Autorem dzieła jest paulin, o. Stanisław Rudziński. Na ścianach znajdują się również stacje drogi krzyżowej – rzeźby inspirowane Golgotą okalającą jasnogórskie Wały. Wykonał je węgierski artysta rzeźbiarz Varga Gábor. Wnętrze dopełniają okładziny z wapiennego kamienia oraz lukarny ozdobione herbami: Jana Pawła II i Zakonu Paulinów, a także znakiem maryjnym.

Wraz z montażem organów kaplica zyska kolejny element, który ma współtworzyć jej charakter – nie tylko jako miejsca pamięci o papieżu, ale też przestrzeni, w której muzyka liturgiczna będzie mogła wybrzmieć w pełniejszej formie.

• Lokalizacja: pomiędzy Wieczernikiem a Kaplicą Sakramentu Pokuty i Pojednania
• Rok urządzenia kaplicy: 2021 r.
• Styl organów: tzw. włoski, z renesansowymi odniesieniami w szafie organowej
• Materiał piszczałek: stop cyny i ołowiu, polerowany
• Motyw faktury: „skorupa żółwia” jako nawiązanie do kamienia kaplicy

1. Projektowanie i budowa instrumentu – etap trwający rok
2. Rozpoczęcie montażu w kaplicy – prace prowadzone na miejscu
3. Dopasowanie elementów wizualnych instrumentu do wnętrza kaplicy