Fala żaru w kraju: PIP uruchamia telefon do zgłoszeń o pracy w wysokich temperaturach

Gorąco leje się z nieba, a w części zakładów i biur temperatura potrafi zamienić zwykły dzień pracy w próbę wytrzymałości. W odpowiedzi na prognozowaną falę upałów Państwowa Inspekcja Pracy uruchomiła w piątek specjalną infolinię, na którą można przekazywać sygnały dotyczące zbyt wysokich temperatur w miejscu pracy.

Jak wynika z prognoz Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej, od czwartku do niedzieli upały mają objąć znaczną część Polski, z temperaturami od 30 st. C do 35 st. C. Największe uderzenie gorąca ma nadejść w niedzielę i poniedziałek. Według modeli IMGW na zachodzie i w centrum kraju możliwe są wartości sięgające nawet 40 i 41 st. C. Do tego dochodzi ryzyko tzw. nocy tropikalnych, kiedy temperatura minimalna może przekroczyć 20 st. C, co utrudnia regenerację po całym dniu w nagrzanych pomieszczeniach.

Infolinia PIP: gdzie i kiedy zgłaszać problem

Państwowa Inspekcja Pracy poinformowała, że uruchomiła dedykowany numer telefonu do kontaktu w sprawach związanych z upałami w pracy: 22 626-43-67. Infolinia działa od poniedziałku do piątku w godz. 9.00-15.00. Pracownicy mogą zgłaszać przypadki dotyczące wysokich temperatur zarówno w pomieszczeniach, jak i podczas pracy na zewnątrz.

Inspekcja zwraca uwagę, że obecne przepisy nie wyznaczają wprost dopuszczalnej maksymalnej temperatury w pomieszczeniach pracy, o ile nie wynika ona z procesu technologicznego. To ogranicza możliwości działania inspektorów wyłącznie do sprawdzania obowiązków, które już dziś są zapisane w prawie i mają znaczenie w czasie upałów.

Wobec braku regulacji prawnych dotyczących dopuszczalnej maksymalnej wartości temperatury powietrza w pomieszczeniach pracy, w których temperatura nie jest determinowana względami technologicznymi w przypadku wpłynięcia zawiadomienia inspektorzy pracy mają jedynie możliwość weryfikacji spełnienia wymagań określonych w przepisach prawa, które są związane z wystąpieniem upałów lub których niespełnienie przez pracodawcę dodatkowo wpływa na pogorszenie warunków pracy w upale

Państwowa Inspekcja Pracy

Kontrole i nowe przepisy: co już jest, a co dopiero się szykuje

Temat warunków pracy w upałach trafił w ostatnich dniach do priorytetów państwowych instytucji. We wtorek ministra pracy Agnieszka Dziemianowicz-Bąk zwróciła się do Głównego Inspektora Pracy o podjęcie wzmożonych kontroli w związku z nadchodzącą falą wysokich temperatur.

Równolegle Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pracuje nad zmianami, które miałyby precyzyjniej uregulować pracę w gorących warunkach. Według projektu nowelizacji rozporządzenia MRPiPS opublikowanego w grudniu 2024 r., pracodawca byłby zobowiązany m.in. do czasowego wstrzymania pracy, gdy:

• temperatura w pomieszczeniu przekroczy 35 st.,
• przy pracy na otwartej przestrzeni temperatura przekroczy 32 st..

Zgodnie z ostatnią wersją rozporządzenia, nowe regulacje mają wejść w życie 1 stycznia 2027 roku.

Obowiązki pracodawcy w czasie upałów – co wynika z obecnych regulacji

Choć limitów „maksymalnej temperatury w biurze” wprost nie ma, obowiązujące przepisy nakładają na pracodawców konkretne obowiązki, które podczas fali upałów nabierają kluczowego znaczenia. Dotyczy to zwłaszcza napojów, organizacji pracy i dodatkowych zabezpieczeń.

• Pracodawca musi zapewnić nieodpłatne napoje pracownikom pracującym na otwartej przestrzeni przy temperaturze otoczenia powyżej 25 st..
• Napoje należą się także pracującym w pomieszczeniach, jeśli temperatura spowodowana warunkami atmosferycznymi przekracza 28 st..
• Napoje powinny być dostępne w sposób ciągły i w ilości zaspokajającej potrzeby wszystkich pracowników.

Przepisy BHP przewidują też rozwiązania tam, gdzie wysoka temperatura jest stałym elementem pracy. Jeżeli w pomieszczeniach temperatura spowodowana procesami technologicznymi stale przekracza 30 st., pracodawca powinien zapewnić pomieszczenia do wypoczynku wyposażone w urządzenia obniżające temperatury powietrza.

Szczególna ochrona niektórych pracowników

Osobne regulacje dotyczą grup, które są bardziej narażone na skutki pracy w gorącu. Pracownicy młodociani nie mogą wykonywać pracy w pomieszczeniach, w których temperatura powietrza przekracza 30 st., ani w pomieszczeniach przy wilgotności względnej powietrza powyżej 65 proc.. Ograniczenia obejmują również kobiety w ciąży i kobiety karmiące – w zakresie wykonywania prac w mikroklimacie gorącym.

Co może zrobić pracownik, gdy warunki stają się niebezpieczne

W kontekście prognoz IMGW szczególnie ważne jest przypomnienie uprawnień wynikających z Kodeksu pracy. Jeżeli warunki pracy stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, zachowując prawo do wynagrodzenia.

W najbliższych dniach, gdy termometry mają wskazywać 30 st. C do 35 st. C, a lokalnie nawet 40 i 41 st. C, infolinia PIP ma być szybkim kanałem zgłoszeń i sygnałów z rynku pracy. Numer 22 626-43-67 działa w dni robocze w godz. 9.00-15.00.