753 mln zł na przełomowe technologie. Program PERUN nabiera tempa
Historyczne inwestycje w bezpieczeństwo
W środę w Muzeum Wojska Polskiego miało miejsce wydarzenie, które na długo pozostanie w pamięci ekspertów od obronności. Przedstawiciele rządu, wojska oraz świata nauki spotkali się, aby podpisać 14 nowych umów w ramach programu PERUN – jednego z najambitniejszych przedsięwzięć technologicznych w historii polskiej armii. Łączna wartość podpisanych dziś kontraktów wynosi ponad 364 mln zł, a od początku realizacji programu zawarto już 29 umów o łącznej wartości 753 mln zł. Z tej sumy aż 723 mln zł pochodzi z dofinansowania Ministerstwa Obrony Narodowej oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Premier Donald Tusk, który osobiście uczestniczył w uroczystości, nie krył dumy z osiągnięć polskich inżynierów i naukowców. Podkreślił, że bezpieczeństwo kraju budowane jest dziś nie tylko przez zakupy sprzętu, ale przede wszystkim przez rodzime pomysły i technologie. W swoim wystąpieniu zwrócił uwagę, że Polska musi być gotowa na współczesne zagrożenia, a kluczem do sukcesu jest synergia między przemysłem a ośrodkami badawczymi.
„Mogę z czystym sumieniem powiedzieć, że budujemy polskie bezpieczeństwo i nasza Ojczyzna jest bezpieczna dzięki polskim talentom i technologiom”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
- 14 umów podpisanych w Muzeum Wojska Polskiego – wartość 364 mln zł
- 29 umów łącznie od początku programu – wartość 753 mln zł
- Dofinansowanie z budżetu państwa: 723 mln zł
- Program realizowany przez MON, MNiSW i Narodowe Centrum Badań i Rozwoju
Czego dotyczą nowe umowy?
Program PERUN obejmuje szerokie spektrum dziedzin, które mają kluczowe znaczenie dla nowoczesnego pola walki. Wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz wyjaśnił, że podpisane dziś kontrakty dotyczą zdolności operacyjnych na lądzie, w powietrzu, na wodzie i pod wodą, a także w cyberprzestrzeni oraz przestrzeni kosmicznej. To odpowiedź na wnioski wyciągnięte z toczącej się wojny za wschodnią granicą – zwłaszcza tych dotyczących systemów bezzałogowych, sztucznej inteligencji i ochrony żołnierza.
Wśród priorytetowych obszarów badawczych znalazły się: sztuczna inteligencja i autonomizacja, technologie kosmiczne, cyberbezpieczeństwo, medycyna pola walki oraz nowoczesne systemy bezzałogowe. Minister nauki Marcin Kulasek zaznaczył, że to właśnie wojsko definiuje potrzeby, a polskie ośrodki badawcze dostarczają gotowych rozwiązań. „Tak wygląda modelowa współpraca, na którą mamy odpowiednie środki – 723 mln złotych” – dodał.
„Implementujemy doświadczenia z Ukrainy i budujemy zdolności we wszystkich obszarach. Dlatego umowy, które zostały dziś podpisane, dotyczą zdolności do operowania na lądzie, w powietrzu, na wodzie i pod wodą, a także w cyberprzestrzeni i przestrzeni kosmicznej”
Władysław Kosiniak-Kamysz, Wicepremier, Minister Obrony Narodowej
Wiceminister obrony Cezary Tomczyk zwrócił uwagę na trudność tworzenia własnych technologii w porównaniu z prostym zakupem gotowego sprzętu. „Kupić ze Stanów Zjednoczonych czy Korei jest naprawdę bardzo łatwo. Wymyślić i zbudować jest bardzo trudno, ale zawsze warto” – powiedział, podkreślając, że każda nowa umowa oddala ryzyko potencjalnego ataku na Polskę.
„Każda ta umowa oddala ryzyko ataku na Polskę. Każda decyzja o inwestowaniu w technologie i siły zbrojne sprawi, że każdy napastnik zastanowi się dziesięć razy, zanim zaatakuje Polskę”
Cezary Tomczyk, Wiceminister Obrony Narodowej
Co to oznacza dla Częstochowy i regionu?
Choć uroczystość miała miejsce w stolicy, program PERUN ma bezpośrednie przełożenie na lokalną gospodarkę i środowisko naukowe w Częstochowie. W regionie działa kilka podmiotów, które mogą skorzystać z dofinansowania w kolejnych rundach konkursów. Politechnika Częstochowska, posiadająca silne wydziały inżynierii materiałowej, automatyki i informatyki, od lat współpracuje z przemysłem obronnym. Uczelnia może aplikować o środki na projekty związane z cyberbezpieczeństwem, nowymi materiałami dla wojska czy systemami autonomicznymi.
Ponadto w Częstochowie swoją siedzibę ma m.in. Zakład Remontowo-Budowlany ZREMB, który specjalizuje się w produkcji i modernizacji sprzętu wojskowego. Dla takich firm udział w programie PERUN to szansa na stabilne finansowanie badań i wdrożeń. Premier Tusk, odnosząc się do skali wydatków na obronność, przypomniał, że Polska przeznacza na ten cel 5%, a realnie nawet 7% budżetu państwa, plus środki unijne z programu SAFE. Oznacza to, że pieniądze trafią również do mniejszych ośrodków, jeśli tylko przedstawią innowacyjne projekty.
„Te umowy to wielki zastrzyk pomysłów, pieniędzy, energii ludzkiej, talentów w polskie technologie dla polskich firm, instytutów naukowych, polskich naukowców. To jest dla nas niezwykle istotna rzecz”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Perspektywy i znaczenie dla Polski
Program PERUN wpisuje się w szerszą strategię budowy najsilniejszej armii w Europie. Premier zaznaczył, że Polska już dziś jest liderem regionu pod względem wydatków na obronność, gotowości bojowej i zdolności operacyjnych. Współpraca z sojusznikami z NATO i Unii Europejskiej, w tym ze Stanami Zjednoczonymi i Koreą Południową, jest uzupełniana przez rozwijanie własnych technologii. „Budujemy nową historię poprzez sojusze, o których niedawno nikomu się nie śniło” – mówił szef rządu.
Wiceminister Cezary Tomczyk podkreślił, że przewaga technologiczna i innowacyjność będą miały kluczowe znaczenie dla skuteczności obrony i zdolności odstraszania. Jego zdaniem każda inwestycja w nowoczesne systemy sprawia, że potencjalny agresor musi ponownie przeliczyć ryzyko. Na zakończenie premier Tusk zwrócił się do wszystkich, którzy wątpią w sens długofalowych działań: „Niech to będzie lekcja dla wszystkich tych w Polsce i poza Polską, którzy uważają, że konflikt, chaos i przemoc to sposób na życie. Niech zrozumieją, że tylko wspólna, cierpliwa i konsekwentna praca może przynieść dobre efekty”.
„Piszemy nową historię polskiego wojska, systemu obrony, historię polskiego bezpieczeństwa w czasach globalnego zamętu, konfliktów zbrojnych – w tym najbardziej dramatycznego z naszego punktu widzenia, a więc napaści rosyjskiej na Ukrainę i wojny toczącej się tuż przy naszej granicy”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Dzięki 29 umowom o łącznej wartości 753 mln zł Polska staje się nie tylko importerem nowoczesnego uzbrojenia, ale przede wszystkim jego twórcą. Dla mieszkańców Częstochowy oznacza to nowe miejsca pracy w sektorze badawczo-rozwojowym, stabilne zamówienia dla lokalnych firm oraz realny wpływ na bezpieczeństwo kraju. Program PERUN pokazuje, że polskie talenty i technologie są w stanie konkurować z najlepszymi na świecie.