3 okręty podwodne A26 dla Polski. Program Orka po 30 latach z finałem

Umowa na trzy okręty podpisana w Gdyni

W Gdyni odbyły się polsko-szwedzkie konsultacje międzyrządowe, których najważniejszym rezultatem było podpisanie umowy na zakup trzech okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP. Kontrakt został zawarty w ramach programu Orka, który przez wiele lat pozostawał bez rozstrzygnięcia. Spotkanie miało miejsce w mieście uznawanym za centrum polskiej Marynarki Wojennej, co nadało całemu wydarzeniu dodatkowy wymiar wojskowy i symboliczny. Obok spraw zakupowych rozmowy dotyczyły także bezpieczeństwa Morza Bałtyckiego oraz dalszego zacieśniania współpracy między Polską i Szwecją.

„Bardzo się cieszę, że w tym symbolicznym miejscu finalizujemy kolejny etap naszej przyjacielskiej współpracy ze Szwecją. Podpisaliśmy dzisiaj wiele umów, w tym tę o zakupie 3 okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej RP”

Donald Tusk, premier

Szef rządu określił zawarte porozumienia jako element nowego etapu relacji dwustronnych. Wskazał, że poza samą umową dotyczącą programu Orka podpisano też wiele innych dokumentów obejmujących różne obszary współpracy. W praktyce oznacza to, że rozmowy nie ograniczyły się do jednego kontraktu, lecz objęły szerszy pakiet działań politycznych, wojskowych i przemysłowych. Dla polskiej floty wojennej najważniejszy pozostaje jednak zakup jednostek podwodnych, uznany przez uczestników spotkania za przełomowy.

„Włożyliśmy bardzo dużo wysiłku i starań, aby faktem stało się nie tylko podpisanie wielu dzisiaj dokumentów, w tym tej znaczącej umowy o programie Orka i zakupie łodzi podwodnych, ale także wielu innych dziedzinach”

Donald Tusk, premier

Minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz podkreślił, że program Orka przez 30 lat nie doczekał się finału, mimo oczekiwań kolejnych pokoleń marynarzy. Z jego wypowiedzi wynika, że obecne rozstrzygnięcie ma zamknąć wieloletni etap planów, analiz i niezrealizowanych zapowiedzi. W tle tej decyzji pozostaje kwestia odtworzenia i wzmocnienia zdolności bojowych Marynarki Wojennej RP. Podpisany kontrakt został przedstawiony jako najważniejsza umowa w historii polskiej marynarki.

„Pokolenia marynarzy czekały na ten dzień. Program Orka przez 30 lat nie mógł znaleźć swojego finału. Udało się to dopiero rządowi Premiera Donalda Tuska”

Władysław Kosiniak-Kamysz, minister obrony narodowej

• Polska kupi 3 okręty podwodne A26 dla Marynarki Wojennej RP.
• Umowę podpisano w Gdyni podczas polsko-szwedzkich konsultacji międzyrządowych.
• Program Orka pozostawał bez finału przez 30 lat.
• Wartość przedsięwzięcia strona szwedzka określiła na 50 miliardów koron szwedzkich.
• Konsultacje odbyły się w ramach odnowionego Partnerstwa Strategicznego podpisanego w Harpsund w listopadzie 2024 roku.

Największy kontrakt w historii Marynarki Wojennej

Podpisana umowa została nazwana najważniejszym kontraktem w historii polskiej Marynarki Wojennej. Oznacza to nie tylko zakup nowego uzbrojenia, ale też zmianę skali inwestycji w siły morskie państwa. Premier Szwecji Ulf Kristersson mówił o historycznym dniu i dużym kamieniu milowym w relacjach obronnych między Warszawą a Sztokholmem. Zwrócił też uwagę na rozmiar projektu, wskazując jego wartość w szwedzkiej walucie.

„To dzień historyczny. To duży kamień milowy - 3 szwedzkie łodzie podwodne A26 staną się własnością Polski. To bardzo duże przedsięwzięcie. Mówimy o 50 miliardach szwedzkich koron, jak to wszystko się połączy”

Ulf Kristersson, premier Królestwa Szwecji

Znaczenie kontraktu wykracza poza sam zakup trzech jednostek. Program Orka został przedstawiony jako początek długofalowej współpracy przemysłowej między Polską i Szwecją. Rząd zapowiada, że projekt nie ma być końcem wspólnych działań, lecz pierwszym etapem szerszych przedsięwzięć związanych z obronnością i technologiami wojskowymi. W tym ujęciu umowa ma wzmacniać nie tylko zdolności operacyjne floty, ale również zaplecze produkcyjne i technologiczne.

„Mamy ambitne plany, żeby ten wielki projekt Orka był zaledwie etapem, a nie finałem naszej współpracy”

Donald Tusk, premier

W rozmowach podkreślano, że współpraca ma charakter partnerski, a nie jednostronnie zakupowy. Polska pozyskuje okręty podwodne, natomiast Szwecja ma otrzymać okręt ratowniczy i zestawy Piorun. Taki układ został przedstawiony jako dowód równorzędnych relacji oraz wzajemnych korzyści dla obu przemysłów obronnych. Dla strony polskiej ma to znaczenie także z punktu widzenia rozwoju krajowego sektora zbrojeniowego, który pozostaje jednym z priorytetów rządu.

„To nie są proste zakupy w jedną czy drugą stronę, ale autentyczna, prawdziwie partnerska współpraca z korzyścią dla obu przemysłów”

Donald Tusk, premier

Bałtyk, NATO i nowe partnerstwo Polski ze Szwecją

Konsultacje odbyły się w ramach odnowionego Partnerstwa Strategicznego, które Polska i Szwecja podpisały w Harpsund w listopadzie 2024 roku. W spotkaniu uczestniczyli ministrowie odpowiedzialni za obronę narodową, sprawy zagraniczne, finanse, kulturę i dziedzictwo narodowe oraz infrastrukturę. Pokazuje to, że współpraca obu państw została rozpisana na kilka obszarów i ma obejmować nie tylko wojsko, ale również politykę publiczną, gospodarkę i kwestie infrastrukturalne. Sam zakup okrętów wpisano w szerszy układ strategiczny między dwoma państwami leżącymi nad Bałtykiem.

W centrum rozmów znalazło się bezpieczeństwo regionu Morza Bałtyckiego. Polska i Szwecja deklarują wspólne działania na rzecz utrzymania tego obszaru jako strefy pokoju i bezpieczeństwa. W oficjalnych wypowiedziach wskazywano na potrzebę przeciwdziałania aktywności rosyjskiej floty cieni, prowokacjom oraz zagrożeniom militarnym. Odpowiedzią na te wyzwania ma być Pakt dla Morza Bałtyckiego, oparty na współpracy politycznej, wojskowej i w przemyśle obronnym.

„Robimy to wszystko także dla naszych dzieci i wnuków, aby nasz region, nasze państwa, Morze Bałtyckie były obszarem pokoju, bezpieczeństwa, a nie tak jak bywa dzisiaj, obszarem niepokoju i zagrożeń”

Donald Tusk, premier

Polska i Szwecja podzielają też ocenę zagrożeń dla bezpieczeństwa Europy oraz deklarują dalsze wsparcie dla Ukrainy wobec rosyjskiej agresji. Wymiar polityczny tych uzgodnień jest istotny, ponieważ pokazuje zgodność stanowisk dwóch państw w sprawach bezpieczeństwa regionalnego i europejskiego. Dodatkowym czynnikiem wzmacniającym ten układ jest przystąpienie Szwecji do NATO, które zwiększyło możliwości wspólnego działania państw regionu. Minister obrony narodowej wskazał, że oba kraje współtworzą nową architekturę bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i całego Sojuszu.

„Razem ze Szwecją jesteśmy odpowiedzialni za budowę nowej architektury bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i NATO”

Władysław Kosiniak-Kamysz, minister obrony narodowej

Premier Ulf Kristersson ocenił, że obecne relacje polsko-szwedzkie są najlepsze w historii. Wskazał przy tym trzy podstawy tej współpracy: wspólne członkostwo w NATO, strategiczne partnerstwo w Unii Europejskiej oraz sąsiedztwo na Morzu Bałtyckim. Tło polityczne tej deklaracji jest wyraźne, ponieważ wzrost zagrożeń w regionie wymusza bliższą koordynację działań między państwami północnej i środkowej Europy. Podpisana w Gdyni umowa na okręty podwodne stała się więc nie tylko kontraktem wojskowym, ale także elementem szerszego układu bezpieczeństwa w regionie.

„Relacje między Polską i Szwecją są najlepsze w całej historii. Są one głębsze i silniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Jesteśmy sojusznikami w NATO, partnerami strategicznymi w Unii Europejskiej, sąsiadami na Morzu Bałtyckim”

Ulf Kristersson, premier Królestwa Szwecji