Jerzy Duda-Gracz

malarz, rysownik, scenograf, profesor
20.03.1941 05.11.2004 Częstochowa

Biografia

Jerzy Duda-Gracz urodził się 20 marca 1941 r. w Częstochowie. Ukończył Państwowe Liceum Technik Plastycznych w Częstochowie, a następnie Akademię Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie, Wydział Grafiki w filii w Katowicach, gdzie otrzymał dyplom w 1968 roku. Później pracował w ZWUS. Nauczał na Wydziale Grafiki w latach 1976–1982, był docentem, nauczycielem akademickim malarstwa i grafiki.

W latach 1992–2001 nauczał w Europejskiej Akademii Sztuk w Warszawie, a później, aż do śmierci, był pracownikiem Wydziału Radia i Telewizji im. Kieślowskiego Uniwersytetu Śl05skiego w Katowicach. W 2001 r. uzyskał tytuł profesora sztuk plastycznych.

Był określany jako wnikliwy satyryk, o ostrym programie publicystyczno-moralizatorskim. Jego malarstwo budziło silne emocje – ukazywało groteskowe postacie i używało symboli, by obnażać ludzkie wady: nietolerancję, chamstwo i fascynację pieniędzmi.

W dorobku artystycznym wyróżniają się liczne obrazy i cykle malarskie, m.in. Motywy i Portrety Polskie, Motywy i Tańce, Dialogi Polskie, Obrazy Jurajskie, Obrazy Arystokratyczno-Historyczne oraz Pejzaże Polskie i Obrazy Prowincjonalno-Gminne. W 2000–2001 realizował projekt Golgota Jasnogórska w klasztorze oo. Paulinów w Częstochowie, a jego prace miały szeroką obecność na wystawach i w kolekcjach muzealnych.

Od 1999 malował Chopinowski cykl obrazów będących malarską interpretacją dzieł Fryderyka Chopina, ukończony w 2003 r. Całość nosi tytuł Chopinowisko i składa się z 313 obrazów ilustrujących 295 utworów. Ekspozycja i prezentacje tego cyklu były częścią wystaw i wydarzeń artystycznych w Polsce i za granicą, w tym na EXPO 2005 w Japonii i w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej w Warszawie.

Twórcy cenili go także za scenografię teatralną; jego największe realizacje to m.in. Kaligula (2003) w Krakowie oraz inne projekty scenograficzne. Zmarł 5 listopada 2004 r. podczas wieczornej drzemki w trakcie pleneru malarskiego w Łagowie. Upamiętnienie twórcy obejmuje m.in. nadanie ulicy jego imienia w Katowicach oraz wydanie znaczków pocztowych z jego autoportretem.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Nagroda Krytyki im. Cypriana Kamila Norwida, 1975
Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia, 1985
Medal „Polonia” i Srebrny Medal Solidarności Globalnej (za EXPO'92), 1993
Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski, 2000
Honorowa Nagroda Literacko-Artystyczna „Metafory” im. Klemensa Janickiego, 1998

Ciekawostki

Ojciec reżyserki Agaty Dudy-Gracz.
Stworzył Chopinowski cykl obrazów interpretujących dzieła Fryderyka Chopina, ukończony w 2003 r.
Zmarł podczas pleneru malarskiego w Łagowie w 2004 r.

Udostępnij