Stanisław Fornal
Biografia
Stanisław Fornal urodził się 1 listopada 1933 roku w Częstochowie i zmarł 24 października 2023 roku w Lublinie. Był polskim dziennikarzem radia i prasy, satyrykiem, reżyserem radiowym, dokumentalistą dziejów Polskiego Radia i literatem.
Ukończył filologię polską na Uniwersytetach we Wrocławiu i Łodzi w latach 1951-1956; praca magisterska: Miesięcznik «Okolica Poetów». Zarys monograficzny.
Dziennikarz i reżyser radiowy. W latach 1956–1975 w rozgłośni Polskiego Radia w Kielcach, od 1965 r. kierownik Redakcji Audycji Literackich. Od 1975 do 1982 roku – zastępca redaktora naczelnego Rozgłośni Polskiego Radia i Telewizji w Lublinie. Nadzorował prace Redakcji: Literackiej, Muzycznej i Młodzieżowej. Etatowym pracownikiem Polskiego Radia przestał być 31 grudnia 1982 roku, przechodząc na wcześniejszą emeryturę zdrowotną.
Autor słuchowisk, reportaży, magazynów, montaży dokumentalnych i felietonów – nadawanych we wszystkich programach krajowych Polskiego Radia. Był jednym z niewielu dokumentalistów historii Polskiego Radia – autor książek, artykułów i licznych audycji radiowych, prezentacji telewizyjnych.
Wydane książki obejmowały Anteny nad Bystrzycą (1997), Harce na hercach w radiowych Kielcach (2002), Spod półwiecznego pióra (1956-2006), Epizody z życia jednego radiowca w dwóch miastach średniej wielkości (2006) i inne. Dokumentalista dziejów radia w Kielcach i Lublinie, m.in. w audycjach: Kiedy radiofon zdobywał świat, Gdy radio raczkowało, Antenatka naszych anten, Zawsze radio, wszędzie radio, Lubelskie radia niezwykłe.
Radiowo, prasowo i książkowo udokumentował – poprzez zapis relacji uczestniczek zdarzeń – historię unikatowego „Radia planety Majdanek”, działającego w hitlerowskim obozie śmierci w 1943 roku. Kopie audycji i rozdział książki były więźniarki Majdanka rozpowszechniane także w przekładach na języki obce.
Zaproszony do współpracy z Centrum Historii Polskiej Radiofonii, w latach 1981-1995 współdziałał z Maciejem J. Kwiatkowskim – pionierem radiowego dziejopisarstwa. Jest autorem kieleckich i lubelskich biogramów w „Leksykonie twórców Polskiego Radia”.
Uprawnienia reżyserskie Teatru Polskiego Radia otrzymał w 1967 roku. W Teatrze Polskiego Radia w Warszawie współpracował z Antoniną Gordon-Górecką, Anną Seniuk, Henrykiem Bąkiem, Kazimierzem Opalińskim, Stanisławem Zaczykiem, Andrzejem Sewerynem i innymi wybitnymi aktorami scen warszawskich.
Zbieracz gadek ludowych, prezentowanych radiowo w cyklach: Roztropność wieśniacza, Chłopski rozumiŚladami Kolberga, a także drukowanych w pismach. Zbiory te stały się tworzywem obszernej książki pt. Roztropność wieśniacza, swojskie gadki czyli bajki, którą opracował i opublikował – jako stypendysta Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego – w roku 2008. Książka, wzbogacona o płytę CD z antologią nagrań najlepszych gawędziarzy świętokrzyskich z lat 60. i 70. XX wieku, zyskała pochlebne oceny folklorystów i filologów – m.in. profesorów: Rocha Sulimy, Jana Miodka, Haliny Pelc i Jerzego Bartmińskiego, który włączył ją do źródeł Słownika stereotypów i symboli ludowych, wydawanego przez UMCS.
Był redaktorem przedstawianych słuchaczom w całym kraju wieloodcinkowych przewodników po regionie: Z alfabetem po Kielecczyźnie – w Programach I i II, Kieleckie abecadło turystyczne i Kielecczyzna sercu bliska w Programie III. Redagował dla Programów I i II kolejne wydania Kieleckich rozmaitości literacko-muzycznych, magazyn Kultury pilnie poszukiwanej, audycje poetyckie, odcinki prozy, rozmowy o kulturze; pisał felietony z cyklu Plamy na mapie.
W archiwum dźwiękowym Radia Kielce pozostawił ponad 350 pozycji własnych i około 50 współautorskich. Był laureatem nagród i wyróżnień, m.in. za Historię jednego marsza (1973) i Piesek cioci Tosi (1979).
Od 1955 roku był współpracownikiem prasy regionalnej i krajowej; współtworzył liczne rubryki i cykle, był m.in. korespondentem Życia Literackiego (1967-1971) oraz felietonistą Prasy Polskiej (1983-1990). Długoletni współpracownik Redakcji Humoru i Satyry PR. Używał pseudonimów Stanfor, Stanisław Lanroff, Jan Osetyński, Maciej Korytnik, Roman Rufusiński, Emerycjusz Chciejski.
Został członkiem Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich od 1962 i Związku Literatów Polskich od 2005. Był działaczem SDP i współzałożycielem Stowarzyszenia Przyjaciół Radia Lublin oraz założycielem i działaczem Stowarzyszenia „W Stronę Sztuki”.
Odznaczenia obejmowały m.in. Zasłużony Działacz Kultury (1967), Złoty Krzyż Zasługi (1980) i Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1987). Został pochowany 30 października 2023 roku w Lublinie na cmentarzu wojskowo-komunalnym przy ul. Białej, w Alei Zasłużonych.
Pamięci Stanisława Fornala poświęcona została audycja Marii Brzezińskiej z Radia Lublin pt. List do STANFORA.