Witold Leon Gokieli
Biografia
Witold Leon Gokieli urodził się 10 lipca 1904 roku w Częstochowie w rodzinie o mieszanych korzeniach: ojciec Szymon Gokieli był Gruzinem, lekarzem służącym w armii, a matka Lucyna Rozenfeld – Polka żydowskiego pochodzenia. Czas I wojny światowej spędził z rodziną w Gruzji. Po śmierci ojca przeniósł się z matką i siostrą do Warszawy, gdzie wstąpił na Politechnikę. W 1920 zgłosił się na ochotnika do Wojska Polskiego i brał udział w obronie stolicy podczas wojny polsko-bolszewickiej.
Po wojnie wrócił na przerwane studia i w 1926 uzyskał dyplom inżyniera mechanika na Wydziale Mechanicznym. Otrzymał stypendium na roczny wyjazd do Francji, studiował na Sorbonie, jednocześnie praktykując we francuskich fabrykach lotniczych. Do kraju powrócił w 1927, aby objąć posadę kierownika kontroli fabrycznej w Laboratorium Obróbki Cieplnej i Dziale Normalizacji w Podlaskiej Wytwórni Samolotów w Białej Podlaskiej.
Od 1930 był zatrudniony w Państwowych Wytwórniach Uzbrojenia, pracując kolejno w Fabryce Broni w Radomiu jako kierownik obróbki mechanicznej, w Fabryce Amunicji w Skarżysku jako kierownik Wydziału Remontowego, szef Działu Zapalników i szef inspekcji, a następnie jako szef Biura Projektowego, a potem dyrektor techniczny Fabryki Amunicji nr 2 w Dąbrowie-Borze.
W okresie II wojny światowej zaangażował się w podziemie, wstępując w 1940 w szeregi ZWZ pod pseudonimem Ryszard i kontynuował działalność w AK aż do powstania warszawskiego. Główne nurty jego działalności konspiracyjnej to praca kwatermistrzowska i koordynacja produkcji konspiracyjnej – m.in. tworzenie Wydziału Produkcji Konspiracyjnej KG AK (kryptonimy Drzewo, Perkun, Waga, Cieśla). Szefostwo Wydziału objął on pod bezpośrednim zwierzchnictwem Tadeusza Komorowskiego. W ramach struktur podziemia Gokieli nadzorował produkcję broni, a także prace nad granatami, peemami i moździerzem. Brał udział w naradach dowództwa i spotkaniach najwyższych rangą oficerów. W końcowej fazie powstania brał udział w walkach w Śródmieściu i kierował pracami nad powstańczym moździerzem z Wareckiej. Po kapitulacji powstania dostał się do niewoli niemieckiej w obozie jenieckim Gross Born (Borne Sulinowo), nr jeniecki 101788.
Po wojnie powrócił do kraju i kontynuował pracę w przemyśle zbrojeniowym. W latach 1945–1949 był dyrektorem technicznym w Centralnym Zarządzie Przemysłu Zbrojeniowego, a następnie w Dyrekcji Średniego Precyzyjnego Przemysłu Maszynowego Centralnego Zarządu Przemysłu Metalowego „Prozamet”. Był też członkiem Polskiego Komitetu Normalizacyjnego (1948–1949) i doradcą w Biurze Projektowania Fabryk Przemysłu Metalowego. We wrześniu 1949 aresztowany na podstawie fałszywych zarzutów; przebywał w areszcie śledczym na Rakowieckiej przez niemal pięć lat. Po wyjściu z więzienia w 1954 podjął pracę jako wykładowca na Wydziale Mechanicznym Politechniki Warszawskiej. Zmarł 5 lipca 1956 roku z wycieńczenia; zrehabilitowany w 1957 roku.
Odznaczenia: Order Virtuti Militari (1944) oraz Złoty Krzyż Zasługi (1946, 1947).