Masz aparat przy koloniach gawronów? RDOŚ podaje liczby ze Śląska i ostrzega przed płoszeniem

Jedno nieostrożne podejście z aparatem do drzewa z gniazdami potrafi wywołać chaos w kolonii. Dla miłośników fotografii przyrodniczej to może być pokusa, dla ptaków – realne zagrożenie, a dla człowieka – ryzyko dotkliwych konsekwencji. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach podsumowała właśnie, gdzie w województwie śląskim gniazdują gawrony i jak wygląda sytuacja tego gatunku.

Inwentaryzacja na zlecenie RDOŚ: 44 kolonie i prawie 2500 gniazd

W 2025 r. na zlecenie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Katowicach przeprowadzono inwentaryzację kolonii lęgowych gawrona (Corvus frugilegus) na terenie województwa śląskiego. Wyniki pokazują skalę zjawiska: naliczono prawie 2500 zasiedlonych gniazd w łącznie 44 koloniach lęgowych.

Te dane są ważne nie tylko dla ornitologów. Kolonie gawronów często znajdują się w pobliżu zabudowań, parków czy przydrożnych zadrzewień, czyli w miejscach, gdzie łatwo o kontakt ludzi z ptakami – również podczas robienia zdjęć. W praktyce oznacza to, że podchodzenie zbyt blisko do gniazd w czasie lęgów może zostać potraktowane jako płoszenie i zakłócanie spokoju ptaków.

„Inwentaryzacja z 2025 r. pokazała, jak duża część populacji województwa koncentruje się w wybranych gminach – to sygnał, że w tych miejscach szczególnie trzeba uważać na działania mogące zakłócać lęgi.”

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach

Przyrów na mapie gawronów: co trzeci ptak gniazduje właśnie tam

Najmocniej wyróżnia się jeden samorząd. Z ustaleń wynika, że aż co trzeci gawron w województwie śląskim wybiera na miejsce lęgów Przyrów w powiecie częstochowskim. To ogromna koncentracja, która sprawia, że teren gminy ma kluczowe znaczenie dla zachowania lokalnej populacji.

Właśnie w takich „zagęszczonych” miejscach łatwo o konflikty: jedni chcą obserwować ptaki i fotografować, inni – ograniczyć hałas i zabrudzenia, a same ptaki potrzebują spokoju w najbardziej wrażliwym okresie. Dlatego w praktyce najlepszą zasadą jest trzymanie dystansu, niepodchodzenie pod drzewa z gniazdami i rezygnowanie z prób „podbicia kadru” kosztem niepokoju kolonii.

• 44 kolonie lęgowe – tyle miejsc rozrodu gawronów odnotowano w województwie śląskim.
• prawie 2500 zasiedlonych gniazd – to wynik zleconej inwentaryzacji w 2025 r.
• co trzeci gawron w regionie gniazduje w Przyrowie w powiecie częstochowskim.

Niepokojący trend: spadki widoczne także w województwie śląskim

RDOŚ zwraca uwagę na jeszcze jeden wątek: analiza danych z ostatnich lat oraz wyniki ubiegłorocznej inwentaryzacji wskazują, że również w województwie śląskim widać ogólnokrajowy trend spadkowy. Dla mieszkańców to sygnał, że kolonie, które jeszcze niedawno wydawały się „pewnikiem”, mogą w kolejnych sezonach być mniej liczne.

W praktyce oznacza to, że ostrożność podczas spacerów, obserwacji czy fotografowania ma znaczenie – szczególnie tam, gdzie ptaków jest najwięcej. Jeśli chcemy oglądać gawrony z bliska, warto robić to tak, by nie wywoływać nagłych zrywów, krzyków i alarmowania kolonii. W miejscach takich jak Przyrów, gdzie koncentruje się tak duża część regionalnej populacji, spokój w sąsiedztwie gniazd staje się kluczowy.